Ngài Nguyên Thiều
I. Nguyên quán:
Ngài Nguyên Thiều không rơ gia thế ra sao, thân sinh và
thân mẫu tên ǵ. Chỉ biết Ngài họ Tạ, người Trung Hoa,
quê ở Trịnh Lương, Huyện Triều Châu, tỉnh Quảng Đông.
II. Sự nghiệp tu hành:
Ngài xuất gia năm 19 tuổi, tu ở chùa Bảo-Tự (Trung Hoa),
thọ giới với Ngài Đổi-Khao Khoán-Viên Ḥa Thượng (Trung
Hoa). Đến năm Cảnh Trị thứ ba đời Lê Huyền Tôn, năm Ất
Tỵ thứ 17 đời chúa Nguyễn Phúc Tần (1665), Ngài theo tàu
buôn qua An-Nam (Việt Nam cũ) ở tại Quy-Ninh (B́nh Định)
lập chùa Thập Tháp Di Đà, mở trường truyền dạy. Sau ra
Thừa Thiên lập chùa Hà Trung thuộc quận Phú Lộc rồi lên
Huế lập chùa Quốc Ấn và dựng tháp Phổ Đồng (tháp này bị
quân Tây Sơn phá). Ở tại Quốc Ấn ít lâu, Ngài phụng mệnh
đức Anh Tôn (Nguyễn Phúc Tăng 1667-1691) trở về Trung
Hoa mời các vị cao Tăng và thỉnh Pháp tượng, Pháp khí.
Đến Quảng Đông Ngài mời được Ḥa Thượng Thạch Liêm và
nhiều vị danh Tăng khác cùng thỉnh nhiều kinh điển tượng
khí đem về nước. Lúc ấy Chúa Nguyễn ra lệnh mở đàn
truyền giới rất long trọng tại chùa Thiên Mụ.
Năm Thảo Thế thứ 10, ngày 19 tháng 10 , Ngài cho gọi tất
cả đồ chúng dặn ḍ mọi việc và truyền bài kệ rằng:
"Tịch tịch kỉnh vô ảnh
Minh minh châu bất dụng
Đường đường vật phi vật
Liễu liễu không vật không."
Ngài muốn chúng Tăng thấu hiểu rằng Thể pháp thân thanh
tịnh trong sáng như bức gương, tuy hiện tại của sự vật
có sai khác nhưng đều là một thể pháp thân luôn thay đổi,
thể pháp thân thường vẳng lặng mà không phải là không,
tức là chơn không diệu hữu vậy.
Sau đó Ngài ngồi yên lặng viên tịch.
III. Ảnh hưởng đạo đức:
Ngài Nguyên Thiều là vị tổ truyền của phái Lâm Tế đầu
tiên ở Trung kỳ và cũng là người đem đạo Phật vào Thừa
Thiên trước nhất. Ngoài việc khai sáng chùa Quốc Ân và
Hà Trung ở Thừa Thiên và chùa Thập Tháp ở B́nh Định,
Ngài đă cung thỉnh một số cao Tăng khác như Ngài Thạch
Liêm, Ngài Tử Dung, Ngài Từ Lâm, Ngài Thuyền Lâm qua
Việt Nam lập giới đàn đầu tiên, sau đó các Ngài này đều
ở lại và lập chùa Từ Đàm, Thuyền Lâm, Từ Lâm, Khánh Vân
... Nhờ vậy, dân chúng được thấm nhuần ảnh hưởng tốt đẹp
của đạo Phật. Hiện nay các ngôi chùa này vẫn c̣n và đều
là những ngôi chùa danh tiếng ở Thừa Thiên.
